การตรวจสอบคุณภาพการเชื่อม

(1) การตรวจสอบลักษณะภายนอกของรอยเชื่อมด้วยตาเปล่า ระหว่างกระบวนการผลิต งานควบคุมคุณภาพจะให้ผู้ปฏิบัติงานตรวจสอบคุณภาพการเชื่อมภายในและภายนอกถังด้วยตาเปล่า การตรวจสอบด้วยตาเปล่าสามารถระบุข้อบกพร่องที่ชัดเจนมากเท่านั้น เช่น รอยเชื่อมอ่อนแอ การเชื่อมไม่สมบูรณ์ (cold soldering) รอยเชื่อมทะลุ (burned-through welds) รอยเชื่อมร้อนเกินไป (overheated welds) รอยเชื่อมไม่สม่ำเสมอ รอยเชื่อมขาดหาย (missed welds) คราบเศษโลหะกระเด็น (spatter marks) การทับซ้อนกันของรอยต่อแบบ lap joint ที่จุดเริ่มต้นหรือจุดสิ้นสุดของถังน้อยหรือมากเกินไป เป็นต้น

(2) การตรวจสอบความแข็งแรงของรอยเชื่อม (โดยใช้วิธีเครื่องทดสอบลูกบอล): วางถังตัวอย่างลงบนเครื่องทดสอบลูกบอล จัดแนวลูกบอลให้ขนานกับแนวรอยเชื่อม จากนั้นเลื่อนลูกบอลไปตามแนวรอยเชื่อมบนตัวถังเพื่อขยายและยื่นรอยเชื่อมออกประมาณ 1–2 มม. (ปรับค่าได้) นำตัวถังออกจากเครื่องทดสอบลูกบอลแล้วตรวจสอบรอยเชื่อมว่ามีรอยแตกร้าวหรือรอยแยกหรือไม่

(3) วิธีการทดสอบการฉีกขาดมีดังนี้: นำกระป๋องตัวอย่างมา 2 ชิ้น ใช้กรรไกรหรือคีมตัดรอยบากกว้าง 5 มม. ที่ปลายหนึ่งของตัวกระป๋อง แล้วพับผิวที่ถูกตัดขึ้นด้านบน จากนั้นสวมตัวกระป๋องลงบนเพลาทดสอบ (test mandrel) จับผิวที่ถูกตัดด้วยคีม แล้วดึงแนวรอยเชื่อมขึ้นอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ (ในมุม 45° เทียบกับแนวรอยต่อของตัวกระป๋อง—หลีกเลี่ยงการดึงอย่างรุนแรง) ทำซ้ำขั้นตอนนี้กับกระป๋องชิ้นที่สอง แต่ให้ดึงจากปลายอีกด้านหนึ่ง ตรวจสอบด้วยตาเปล่าบริเวณแนวรอยเชื่อมที่ถูกดึงออก: หากแนวรอยเชื่อมทั้งหมดหลุดออกอย่างสะอาดและรู้สึกเรียบลื่นเมื่อเขย่าระหว่างนิ้วชี้กับนิ้วกลาง แสดงว่าคุณภาพการเชื่อมดี; หากแนวรอยเชื่อมขาดที่จุดใดจุดหนึ่งขณะดึง แสดงว่ากระแสไฟฟ้าในการเชื่อมต่ำเกินไป; หากขอบของแนวรอยเชื่อมที่ถูกดึงออกไม่เรียบและหยาบสัมผัสได้ แสดงว่ามีเศษโลหะกระเด็น (spatter) หรือความร้อนสูงเกินไปบริเวณจุดเชื่อม รวมทั้งกระแสไฟฟ้าในการเชื่อมสูงเกินไป ให้ดัดแถบแนวรอยเชื่อมที่ถูกดึงออก—จะต้องไม่เปราะหรือหัก; บิดและผูกปมแนวรอยเชื่อม—จะต้องไม่หัก แต่ยังคงยืดหยุ่นได้ หากแนวรอยเชื่อมเปราะหรือหัก แสดงว่ากระแสไฟฟ้าในการเชื่อมสูงเกินไป วิธีนี้มีประสิทธิภาพสูงมากในการทดสอบการเชื่อมแบบเย็น (cold weld) หรือการเชื่อมแบบร้อน (hot weld)

(4) วัตถุประสงค์หลักของการทดสอบรูปกรวยคือการประเมินความสามารถในการยืดตัวของจุดเชื่อมบริเวณด้านหน้าและด้านหลัง วิธีการทดสอบมีดังนี้: วางตัวกระป๋องที่ใช้ทดสอบลงบนอุปกรณ์ทดสอบรูปกรวย จากนั้นสอดลูกกรวยที่มีขนาดสัดส่วนเหมาะสมเข้าไปในตัวกระป๋องที่ผ่านการเชื่อมด้วยความเร็วคงที่ เพื่อขยายตัวให้มีรูปร่างเป็นกรวย นำตัวกระป๋องออกแล้วสังเกตการขยายตัว: หากการขยายตัวเกิน 20% แสดงว่าสมรรถนะของการขึ้นขอบ (flanging) เป็นที่น่าพอใจ; การขยายตัวระหว่าง 10% ถึง 20% ถือว่ายอมรับได้; แต่หากการขยายตัวน้อยกว่าหรือเท่ากับ 10% ผลการทดสอบจะถือว่าไม่ผ่านเกณฑ์

(5) วัตถุประสงค์ของการทดสอบการพลิกและม้วนขอบรอยเชื่อมคือเพื่อตรวจสอบความสามารถในการยืดหยุ่นของจุดรอยเชื่อมด้านหน้าและด้านหลังเป็นหลัก วิธีการทดสอบมีดังนี้: นำกระป๋องหนึ่งใบออกจากเครื่องเชื่อม ติดตั้งแม่พิมพ์ที่สอดคล้องกันลงบนแผ่นฐานของอุปกรณ์ทดสอบการพลิกและม้วนขอบ จากนั้นวางกระป๋องลงบนแม่พิมพ์ที่ติดตั้งอยู่บนแผ่นฐานสำหรับการทดสอบการพลิก ดำเนินการควบคุมวาล์วแบบลูกสูบเพื่อดันแผ่นรับแรงให้กดแนบกับผิวกระป๋องเพื่อทำการม้วนขอบ หลังจากม้วนขอบประมาณ 10 มม. ให้นำกระป๋องออกและตรวจสอบส่วนที่ม้วนขอบว่ามีรอยแตกร้าวหรือไม่ หากพบว่ามีรอยแตกร้าว ถือว่ากระป๋องนั้นไม่ผ่านเกณฑ์

(6) ก่อนการเชื่อม มักจะวัดความยาวที่ซ้อนทับกัน ความกว้าง และความหนาของรอยเชื่อมโดยใช้แว่นขยายที่มีมาตราส่วนหรือเครื่องฉายภาพ (projector) เพื่อกำหนดความกว้างของส่วนที่ซ้อนทับกันก่อนการเชื่อม และความกว้างของรอยเชื่อมหลังการเชื่อม ส่วนความหนาของรอยเชื่อมจะวัดโดยใช้ไมโครมิเตอร์แบบปลายแหลม

(7) การตรวจสอบเส้นผ่านศูนย์กลางด้านใน: ใช้เวอร์เนียร์วัดเส้นผ่านศูนย์กลางด้านใน โดยความต่างของเส้นผ่านศูนย์กลางจากด้านหน้าถึงด้านหลังต้องน้อยกว่า 0.10 มม.